1.6.1 Zehirler
Hücrelere ve yaşayan dokulara kimyasal, biyokimya- sal ya da radyoaktif nitelikte zararlar veren her türlü maddedir. Zehrin en tipik özelliği bu zararlı etkisini en küçük dozlarda bile göstermesidir.
Ağız yoluyla alınma ya da bir şekilde emilmeyle biyolojik sistemlerde hasar veya ölüm oluşturan maddeler zehir ya da Toksin, bu maddeleri inceleyen bilim dalına ise Toksikoloji denir.
Zehirler; düşük dozda kullanıldığında tedavi edici madde olsalar da, yüksek dozda kullanıldıkları zaman öldürücü etki yaparlar. Paraselsus (1493 – 1541) "Tüm madde- ler zehirdir, ilacı zehirden ayıran dozudur" diyerek zehire doz kavramını getirmiştir.
1.6.2 Bulaşıcı Maddeler ise;
Enfeksiyon ya da infeksiyon; enfeksiyöz hastalık, intaniye, bulaşım olarak da bilinir. Hastalık yapıcı herhangi bir yolla insana geçme özelliğindeki mikropların veya parazitlerin vücuda girmesiyle ortaya çıkan hastalık tablosudur. Bu hastalıklar, bir bireyden diğerine veya bir türden diğerine geçebilmelerinden dolayı, genellikle bulaşıcı hastalık olarak tanımlanırlar.
1.6.2.1 Bulaşıcı Hastalıklar ise;
Hastalığı yapan organizmalar, virüsler, bakteriler, riketsialar, mantarlar olabilir. Bütün bulaşıcı hastalıklar bir veya birkaç yolla insana geçebilme özelliğindedir. İnsandan insana, hayvandan insana olduğu gibi, topraktan insana da bulaşma husule gelebilir.
Bulaşma şekillerinden başlıcalar şunlardır:
-Aksırırken, öksürürken, konuşurken ağızdan çıkan damlacıkların başkası tarafından teneffüs edilmesiyle (verem, boğmaca ve çeşitli solunum yolu hastalıkları);
-Doğrudan deri temasıyla
-Hastanın kullandığı çamaşır, yatak eşyası ve yiyecek eşyaları gibi malzemeler vasıtasıyla;
-Hayvanların insandan insana veya hayvanlardan insana hastalık taşımasıyla (Bunun en canlı örneği anofel cinsi sivrisineklerin taşıdığı sıtmadır. Yine aynı şekilde güvercinler "psittakoz" hastalığını taşırlar.);
-Hastalandırıcı mikroplarla kirlenmiş yiyecekler ve içeceklerin alınmasıyla (Suyla bulaşan hastalıkların başlıcaları tifo, dizanteri, kolera, paratifo olarak sayılabilir. Yiyeceklerle de besin zehirlenmeleri ve gastroenteritler meydana gelebilir.);
-Hastalıklı bir anneden hamilelik sırasında veyadoğum esnasında bebeğe hastalık bulaşmasıyla (Frengi, kızamıkçık, gonore konjonktiviti, yani belsoğukluğu mikrobunun yaptığı göz iltihabı bu yolla bulaşabilir.).
Hastalığa yakalanma açısından daha şanssız olanlar (daha çok yakalananlar) şunlardır:
1.Bulaşıcı hastalıklar salgın olduğu yerlere gidenler,
2.Üç aylıktan daha küçük bebekler,
3.Ailesinde bulaşıcı hastalık taşıyan kişi bulunanlar,
4.Yaşlı ve yatalak olanlar,
5.Kanser gibi bağışıklık sistemini felce uğratan bir hastalığı olanlar,
6.Bağışıklığı bastırıcı ilaçları kullananlar.
Bulaşıcı hastalıklarda bazı belirtiler vardır ki, hemen hemen bütün hastalarda bulunur. Bunlar; ateş, halsizlik, iştah- sızlık, baş ağrısı, genel vücut ağrıları olarak sayılabilir. Bazı has- talıklarda döküntüler olabilir (kızıl, kızamık, çiçekte olduğu gibi). Hazım sistemini tutan hastalıklarda ise genellikle ishal vardır.
Belli başlı bulaşıcı hastalıklar: Bruselloz, Çiçek hastalı- ğı, Difteri, Dizanteri (amipli veya basilli), Grip, Hepatit, Kıza- mık, Kolera, Menenjit, Psittakoz, Sıtma, Suçiçeği, Tetanos, Tularemi, Tüberküloz, Uyku hastalığı, Zatürre, Tifo, Tifüs.
Zehirli ve Bulaşıcı Hastalıklarda dikkat edilmesi gerekenler şöyledir;
1-Zehirler sıvı, gaz veya katı olabilir
2-Kapları kağıt torbalardan büyük tanklara kadar çok çeşitli olabilir
3-Etiolojik veya bulaşıcı maddeler insanlarda hastalığa sebep olur
4-Etiolojik kaplar bir karton kap içinde, küçük metal vida kapaklı tüplerdir ve son derece tehlikelidir
Etiolojik: Bir hastalığa sebep olan bakteri, virüs vb.. örneğidir.
Zehirli ve Bulaşıcı Maddelerin karıştığı yangınlarda yapılması gerekenler;
1-Tehlike alanını boşaltın ve girişi yasaklayın. 2-Rüzgarın aksi yönünde durun.
3-Alçak alanlardan uzak durun.
4-Kapalı devre temiz hava solunum cihazı ve uygun seviyede kişisel koruyucu teçhizat kuşanın.
5-Yangını güvenli bir mesafeden söndürmeye çalışın. 6-Bertaraf etmek üzere yangın kontrol suyunubiriktirin.
7-Büyük bir yangınsa, geri çekilin ve yanmayabırakın.
8-Rüzgâr yönünde boşaltmayı düşünün.